On my way : Nai choolee

…เห็นหลากหลายรูปปั้นเทวบูชา ไพล่คิดไปว่าครั้งหนึ่งท่านเหล่านี้คงเคยได้รับการดูแล ถนุถนอม กราบไหว้บูชาเป็นอย่างดี วันเวลาผ่านไปจากรุ่งเรืองกลับเสื่อมทรุด ศรัทธาล้าแรง จึงถูกนำมาวางกระจัดกระจายใต้ร่มเงาโคนไม้ คือความจริง…ไม่มีอะไรคงทนและยั่งยืน สิ่งประดิษฐิ์ต่าง ๆ ที่ถูกสร้างจากมือมนุษย์ หรือธรรมชาติย่อมดับสลายเป็นธรรมดา

กาลเวลาเคลื่อนไปข้างหน้าไม่หยุดยั้ง…แต่บางสิ่งบางเรื่องราวรอคอยการค้นพบ สืบสาน และบอกเล่าต่อ ๆ ไป เฉกเช่นเดียวกับใบเสมาหินทรายแดงที่วางอยู่หน้าหอสวดมนต์วัดแห่งนี้ คือหลักฐานที่ถูกนำมาอ้างอิงถึงกาลครั้งหนึ่งว่าเคยมีวัดและชุมชนโบราณตั้งอยู่ ชุมชนที่ว่ากันว่าเป็นชุมชนร่วมสมัยก่อนการสถาปนากรุงศรีอยุธยา ด้วยการยึดโยงบทบันทึกการเดินทางของคนยุคครั้งกระโน้น ผ่านโคลงกำสรวลสมุทรที่กล่าวถึงชุมชนถูกทิ้งให้รกร้าง

จากมาเรือร่นท้ง พญาเมือง
เมืองเปล่าปลิวใจหาย น่าน้อง
จากมาเยียมาเปลือง อกเปล่า
อกเปล่าว่ายฟ้าร้อง ร่ำหารนหา

ทุกฤดูกาลนำมาซึ่งการหมุนเวียนเปลี่ยนแปรสภาพอากาศ
…ธรรมชาติไม่โหดร้ายจนกลืนกลบลบหายทุกสิ่งทุกอย่าง แต่ละยุคสมัยย่อมมีความร่วมสมัยที่ถูกทิ้งไว้เป็นอนุสรณ์ การก้มกราบใบเสมานอกจากจะได้บุญกุศลจากความรู้ จากปัญญา หากนั่นคือหลักฐานที่จะยืนยันได้ถึงความเชื่อมโยง ณ บริเวณโรงเรียนวัดป่างิ้ว ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เมืองสามโคก ตำนานพระเจ้าสายน้ำผึ้งสร้างเมือง ตำนานท้าวอู่ทองหรือพระเจ้าอู่ทองอพยพผู้คนหนีโรคห่า ซึ่งสัมพันธ์กันกับทุ่งพญาเมือง ทุ่งพระเสด็จ ชุมชนโบราณร่วมสมัยอโธยาศรีรามเทพนคร

ใบเสมาหินทรายแดง วัดพญาเมือง ปัจจุบันตั้งอยู่หน้าหอสวดมนต์ วัดสองพี่น้อง ปทุมธานี


… หากแต่ซากวัดพญาเมืองหักพังทลายลงไปในแม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนที่เหลือก็คือใบเสมาหินทรายแดงและเศียรพระพุทธรูปหินทรายขนาดใหญ่ คือจิ๊กซอว์ ต่อภาพอาณาเขตพุทธเสมาวัดโบราณคู่กับวัดนางคำหยาด

จากหลักฐานหลายอย่างที่ขุด ค้นพบ แม้บางส่วนเลือนหายไปกับการพัฒนาสร้างถนนหนทางและเมืองยุคใหม่ ทว่าบริเวณเมืองปทุมฯ หรือสามโคกในอดีตนั้นเคยมีทุ่งพญาเมืองและทุ่งพระเสด็จที่ถูกทิ้งรกร้างดังปรากฏในโคลงกำสรวลสมุทร บันทึกการเดินของคนยุคครั้งกระโน้น ที่ได้กล่าวถึง การเดินทางผ่านทุ่งพญาเมืองซึ่งกลายเป็นเมืองร้างไปแล้ว เหลือไว้ก็แต่ใบเสมาหินทรายแดงและเศียรพระพุทธรูปหินทรายขนาดใหญ่ที่เก็บไว้…

ณ วัดสองพี่น้อง  อ.สามโคก จ.ปทุมธานี

อ้างอิง: หนังสือ’ลุ่มแม่นำเจ้าพระยา รากเหง้าสยามประเทศ’
มูลนิธิเล็ก-ประไพวิริยะพันธุ์
ศรีศักร วัลลิโภดม, วลัยลักษณ์ ทรงศิริ