เรื่องและภาพ – ธีรภาพ โลหิตกุล

พัทลุงสำหรับผมเป็นเมืองที่ผ่านไปผ่านมาหลายหน แต่ยังไม่ได้มีโอกาสได้ทำความรู้จักให้สนิทสนม จนกระทั่งได้มาพักผ่อนที่ปากประ ทะเลน้อย ตามคำเชิญชวนของคุณหนุ่ม แห่ง Wetland Camp นอกจากได้เปิดประสบการณ์ลงเรือชมความสมบูรณ์ของพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย ที่ภาคีองค์การชุ่มน้ำโลก ยกย่องให้เป็น “แรมซ่าไซต์” ที่อุดมสมบูรณ์ติดอันดับโลกแล้ว ยังได้ไปเยือนวัดวาอารามที่น่าชมในย่านนี้ด้วย

พี่วีระพันธ์ ไชยคีรี ช่างภาพมือรางวัลและกัลยาณมิตรรุ่นพี่ กรุณารับอาสาขับรถพาผมตรงไปที่วัดดอนศาลา วัดเก่าแก่คู่เมืองพัทลุง เขตอำเภอควนขนุน อายุกว่า 500 ปี สัมผัสแรกที่น่าประทับใจระคนแปลกใจ คือหน้าบันพระอุโบสถประดับพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. ของในหลวงรัชกาลที่ 9 โดดเด่นเหนือพระบรมราโชวาทที่คนไทยทุกยุคทุกสมัยพึงตระหนักว่า “คนชาติไทยจะรักษาความเป็นไทยอยู่ได้ ด้วยมีสติสำนึก อยู่ในความสามัคคี” เป็นหน้าบันที่บ่งบอกว่าวัดนี้มีความสำคัญอย่างมีนัยยะ

จิตรกรรม
ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ตอนชนะมาร มีลายพระปรมาภิไธยที่ด้านล่างของภาพ


ครั้นเมื่อเข้าไปกราบพระประธานภายในพระอุโบสถ แล้วกลับหลังหันมาเงยหน้ามองภาพจิตรกรรมฝาผนัง เราต้องตะตึงกับภาพพุทธประวัติตอน “ชนะมาร” อันวิจิตรตระการตาเสียจนต้องตั้งข้อสังเกตว่าน่าจะเป็นฝีมือช่างหลวง มิใช่ช่างพื้นถิ่น ทว่า สำคัญเหนืออื่นใดคือด้านล่างของภาพชนะมาร มีแผ่นหินอ่อนจารึกลายพระปรมาภิไธย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ กับสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ฯ

“ด้วยพระราชศรัทธาของในหลวง รัชกาลที่ 9 ที่ทรงมีต่อพระอาจารย์นำ ชินวโร พระเกจิอาจารย์ชื่อดังของวัดนี้ พระองค์เสด็จฯ วัดดอนศาลาถึง 3 ครั้ง” ท่านเจ้าอาวาสกรุณาไขข้อข้องใจให้เรา และเล่าต่อว่า เมื่อพระอาจารย์นำรวบรวมผู้มีจิตศรัทธาสร้างอุโบสถสำเร็จในปี พ.ศ.2519 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จารึกพระปรมาภิไธยย่อ “ภปร.” ไว้ที่หน้าบันและขอบประตูหน้าต่างทุกบานภายในอุโบสถ ซึ่งมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง เขียนโดยช่างหลวงที่โปรดเกล้าฯ พระราชทานให้มาเขียน และยังได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เป็นค่าจ้างให้ช่างเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องพุทธประวัติและทศชาติชาดกอันวิจิตรชุดนี้

ร.๙
ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงเยี่ยมอาการอาพาธของพระอาจารย์นำ ชินวโร พ.ศ.2519


พระราชศรัทธานั้นมาจากไหน? บันทึกประวัติของวัดดอนศาลา ให้คำตอบว่าพระอาจารย์นำ ชินวโร เป็นผู้มีจิตเมตตากรุณา มีอุเบกขา ยิ้มแย้มแจ่มใสอยู่เสมอ เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของผู้พบเห็น และช่วยเหลือเกื้อกูลสังคมและชุมชนอย่างมาก เมื่อพระอาจารย์นำยังมีชีวิตอยู่ ทั้งสองพระองค์เสด็จมาทรงเยี่ยมอาการอาพาธของท่าน โดยโปรดประทับอยู่ในกุฏินานถึง 2 ชั่วโมง ต่อมา เมื่อพระอาจารย์นำ ถึงแก่มรณภาพเมื่อ 25 ตุลาคม 2519 สิริอายุได้ 88 ปี 12 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จฯ พระราชทานเพลิงศพ ในพ.ศ. 2520 และพระราชทานพระปรมาภิไธยย่อ “ภปร.” ประทับด้านหลังเหรียญที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพเป็นกรณีพิเศษ 

 ลายแกะสลักไม้รูปกินรีที่บานหน้าต่างพระอุโบสถ


การศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับวัดดอนศาลา ทำให้ผมทราบว่าในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จฯ วัดนี้ 3 ครั้ง แต่ถ้านับรวมรอยพระบาทยาตราอำเภออื่นๆ ของจังหวัดพัทลุงทั้งหมด ก็รวมได้ถึง 8 ครั้ง ก่อนจะเขียนบทความนี้ ผมไปร่วมประชุมโครงการทำหนังสือรอยพระบาทยาตราจังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งมีบันทึกว่าพระองค์เสด็จถึง 10 ครั้ง แล้วถ้ารวมทุกจังหวัดล่ะ จะสักกี่ร้อยครั้ง จนผมต้องตั้งคำถามกับใจตนว่า จะมีพระราชาพระองค์ใดในโลก ที่จะทรงใกล้ชิดพสกนิกร และทรงงานเพื่อพสกนิกรของพระองค์ เท่าในหลวงรัชกาลที่ 9 ของเราอีกแล้ว จึงทรงเป็น “พระราชาเดินดิน” ในดวงใจชาวไทยอย่างมิอาจปฏิเสธได้

หอระฆัง
หอระฆังรูปทรงแปลกตา

*************************************
หมายเหตุ รอยพระบาทยาตราจังหวัดพัทลุง
ครั้งที่ 1 – 17 มีนาคม 2502 เสด็จพระราชดำเนินนมัสการพระพุทธรูปที่ถ้ำคูหาสวรรค์ วัดคูหาสวรรค์ อำเภอเมืองพัทลุง และเสด็จเยี่ยมพสกนิกรที่หน้าศาลากลางจังหวัด
ครั้งที่ 2 – 12 มกราคม 2513 เสด็จฯ พระราชทานพระพุทธนวราชบพิตร และเสด็จฯ เยี่ยมพสกนิกร ครั้งที่ 3 – 16 พฤศจิกายน 2513 เสด็จฯ เยี่ยมข้าราชการทหาร ตำรวจ ที่ค่ายบ้านนาวง กิ่งอำเภอศรีนครินทร์
ครั้งที่ 4 – 26 กันยายน 2515 เสด็จฯ ทรงยกช่อฟ้าพระอุโบสถ วัดดอนศาลาอำเภอควนขนุน
ครั้งที่ 5 – 16 พฤษภาคม 2519 เสด็จฯ ทรงประกอบพิธีฝังลูกนิมิต ณ วัดดอนศาลา และทรงเยี่ยมอาการอาพาธของพระอาจารย์นำ ชินวโร
ครั้งที่ 6 – 8 กันยายน 2520 เสด็จฯ พระราชทานเพลิงศพ พระอาจารย์นำ ชินวโร ณ วัดดอนศาลา ครั้งที่ 7 -10 กันยายน 2520 เสด็จฯ ทรงยกช่อฟ้าพระอุโบสถวัดคูหาสวรรค์ อำเภอเมืองพัทลุง และเสด็จฯ เจิมพระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศ หรือพระสี่มุมเมืองประจำภาคใต้ ซึ่งประดิษฐานอยู่ที่หน้าศาลากลางจังหวัดพัทลุง
ครั้งที่ 8 – 24 กันยายน 2524 เสด็จฯ ทอดพระเนตรโครงการอ่างเก็บน้ำโคกชะงาย และทรงเยี่ยมเจ้าหน้าที่ชุดควบคุมที่ 54 และพสกนิกร

ที่มา: อัลบั้ม “8 ภาพ พระบาทยาตราจังหวัดพัทลุง”
เพจ: พัทลุง ทูเดย์ (@PhatthalungToday)