เรื่อง: วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง
#SaveMekongiver

จากยามสายล่วงไปไม่ทันถึงเที่ยง น้ำโขงก็พ้นหน้าที่ในฐานะเส้นแบ่งพรมแดนประเทศ ผ่านเข้าไปเลื้อยร่างมหึมาอยู่ในความลึกลับซับซ้อนของเทือกเขาเขตแผ่นดินลาวเป็นระยะทางหลายวันแล่นเรือ กว่าจะไปออกชายแดนไทยอีกครั้งที่อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย

จากนั้นแม่น้ำโขงจะถูกยึดเป็นเส้นแบ่งเขตไทย-ลาวอีกช่วง  เป็นแนวพรมแดนด้านเหนือของภาคอีสาน แล้วโค้งตามเข็มนาฬิกาลงมาตามขอบคมขวานบนแผนที่ประเทศไทย จนถึงอำเภอโขงเจียม (อุบลราชธานี) แม่น้ำโขงก็ไหลวกออกไปจากประเทศไทย ผ่านแวงจำปาสักในลาวใต้ ไปออกเขมรและได้ชื่อใหม่ว่า ตนเลธม (แม่น้ำใหญ่)  และปากน้ำไปออกมหาสมุทรแฟซิฟิกที่ประเทศเวียดนาม ซึ่งในตอนนั้นปากแม่น้ำโขงแตกสายแผ่คลุมขอบฝั่งยาวถึง ๓๐๐ กิโลเมตร  คนเวียดนามเรียกชื่อว่า เกาลอง หรือแม่น้ำเก้ามังกร  อนึ่งแม่น้ำโขงในช่วงปลายนี้ ไหลผ่านระดับความสูงเพียง ๕๐๐ เมตร บนระยะทาง ๒,๕๐๐ กว่ากิโลเมตรจากสามเหลี่ยมทองคำถึงปากแม่น้ำ

ทรายสักเม็ดหนึ่งที่หลุดร่วงลงจากตลิ่งริมฝั่งแผ่นดินไทย อาจล่องลอยตามน้ำไปงอกเป็นแผ่นดินใหม่ที่ไหนสักแห่ง ล่างลงไปจากถิ่นที่จากมา หรือบางทีก็อาจหวนคืนสู่แผ่นดินไทย–ในภาคใต้ว่ากันว่า ผืนดินริมฝั่งอ่าวไทยที่งอกเป็นคันขอบ (ทางตะวันออก) ของทะเลสาบสงขลานั่น คือฝุ่นตะกอนที่ถูกพัดข้ามเวิ้งอ่าวมาจากปากแม่น้ำโขง