เรื่องและภาพ :ธีรภาพ โลหิตกุล

*นั่งรถออกไปชมชนบทของกัษมีร์ หรือแคชเมียร์ มองเห็นทิวเทือกหิมาลัยอยู่ลิบๆ แต่ที่ตื่นตาตื่นใจเสียยิ่งกว่า คือสายน้ำที่ยิ่งใหญ่ดั่ง “มาตุธาร” นามว่า “สินธุ” สายธารเก่าแก่อันเป็นบ่อเกิดแหล่งอารยธรรมยุคแรกของโลก ไหลรินมาสร้างความบริบูรณ์พูนผลแห่งพืชพรรณธัญญาหาร ก่อเกิดทุ่งหญ้าฝรั่น นาข้าวสาลี สวนแอปเปิ้ลอันอุดม สร้างสีสันให้แคชเมียร์ในแต่ละฤดูกาลไม่ซ้ำกัน

โดยเฉพาะเดือนตุลาคม เข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วง ทุ่งหญ้าฝรั่นออกดอกเบ่งบานตระการตา ฟังชื่อภาษาไทยคิดว่าแค่ทุ่งดอกหญ้าริมทาง แต่แท้ที่จริงคือทุ่งทองคำ เพราะหญ้าฝรั่นก็คือ “แซฟฟรอน” (Saffron) พืชสมุนไพรราคาแพงจนไม่มีใครกล้าเดาว่ากิโลกรัมละเหยียบแสนบาท เพราะชาวอินเดีย เปอร์เชีย อาหรับ ยุโรป นิยมใช้เป็นเครื่องเทศปรุงอาหารทั้งคาวและหวานให้มีกลิ่นหอม โดยเฉพาะอาหารในงานเฉลิมฉลองต่างๆ ทั้งยังมีสรรพคุณเป็นยาชูกำลัง บำรุงหัวใจ เป็นยาอายุวัฒนะ และบำรุงผิวให้เปล่งปลั่ง 

ในขณะที่แซฟฟรอนออกดอกปีละแค่ 20-30 วันในช่วงเดือนตุลาคม แต่ละดอกมีเกสรสีแดงให้ใช้ทำยาและเครื่องเทศได้ 3 เส้น การจะเก็บแซฟฟรอนแห้งให้ได้สัก 1 ปอนด์ จะต้องใช้ดอกแซฟฟรอนมากถึง 5-7 หมื่นดอก เก็บมาแล้วก็ต้องรีบนำไปคั่วให้แห้ง โดยยังไม่มีเครื่องจักรใดทำงานนี้แทนคนได้ เหตุนี้แหละ แซฟฟรอนจึงแพงยิ่งกว่าทอง ว่ากันว่าในโลกนี้มีแหล่งผลิตแซฟฟรอนใหญ่สุดอยู่ที่อิหร่าน แต่แพงสุดอยู่ที่นี่…แคชเมียร์

….

จากทุ่งทองคำไปไม่ไกล ยังมีโรงงานผลิตไม้ตีคริกเก็ตหลายโรง เพราะอากาศที่นี่เอื้ออำนวยให้มีไม้วอลนัตขึ้นชุกชุม ไม้ชนิดนี้เขาว่าใช้ทำไม้ตีคลิกเก็ตดีที่สุด จนกล่าวกันว่าแคชเมียร์คือแหล่งผลิตไม้คริกเก็ตดีที่สุดของโลก *

(*จากบทความ “กัษมีร์ ความจริงดั่งฝันในหุบเขาพระจันทร์สีน้ำเงิน”