เรื่องและภาพโดย

อัยย์ รินทร์

ละอองฝุ่นอวลตลบ เสียงกีบเท้ากดลงบนผืนดินพร้อมกับการปรากกฏการณ์ของฝูงควาย นับสิบตัว “โอ้…แม่เจ้า“ผมร้องอุทาน เดิมทีผมคิดว่าจะต้องมีคนคอยไล่ต้อน หากแต่ความเป็นจริงคือฝูงควายเหล่านั้นเดินเกาะกลุ่มกลับมาจากทุ่งหญ้า โดยมีแม่ทองสุกเป็นผู้นำขบวน รู้สึกขำๆ กับสายตาลอบชำเลืองขณะเดินผ่านผู้คน หากมันพูดได้ก็คงเจอย้อนถาม “มองอะไร ไม่เคยเห็นควายรึไง ? ” ผมและทีมงานวิ่งปรี่ไปยังหนองน้ำที่พวกมันชักชวนกันลงไปอาบน้ำ เข้าใจที่มาของคำว่า “ควายร้อนมาหาปลัก” ก็ตอนนี้แหละ ยิ่งได้เห็นพวกมันดำผุด ดำว่ายอย่างอารมณ์ดี บางตัวหลับพริ้มดูท่าจะปลดปล่อยอะไรออกมาแบบว่าสุขจนล้นใจ…

บูชาเทวีแห่งท้องทุ่ง ที่ อ.วิชรบาล จ.พิจิตร

หลายเดือนที่ผมตระเวณบันทึกภาพบรรยากาศท้องทุ่งนา ได้เห็นภาพแห่งความประทับใจมากมาย ได้รู้จักเด็กหนุ่ม-สาวที่กระโดดเข้ามาทำงานอย่างจริงจังในเรื่องของการส่งเสริมให้เกิดกลุ่มเกษตรกรอินทรีย์ ดังจะเห็นได้ที่ อ.วชิรบาล จ.พิจิตร พี่ชายผู้มุ่งมั่นอยากจะฟื้นฟูวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวเพชรบุรี ยอมเช่าพื้นที่เพื่อทำฝันให้เป็นจริง ด้วยการทำนาปลูกข้าว ฟื้นฟูการละเล่น ประเพณีที่กำลังจะสูญสลายหายไป ถ้าความตั้งใจของผู้หญิงตัวเล็ก ๆ ที่ตัดสินใจหวนคืนกลับบ้าน ทำนาและเลี้ยงควายเป็นแค่เพียงความฝัน บ้านน้ำพุ จะไม่สามารถขายข้าวเปลือกให้กับลูกค้าชาวชาติฝรั่งเศสที่เข้ามาฝังตัวกับชาวบ้าน ตรวจสอบทุกๆ ขั้นตอนการผลิต จนเขาเชื่อมั่นและนั่นจึงเป็นที่มาของการรับซื้อข้าวเปลือกโดยไม่เกี่ยงราคา

พี่ครับใช้ปุ๋ยสารเคมีหรือครับ ข้าวถึงได้งอกงาม” ผมถาม

โอย…ไม่หรอก ขี้ของไอ้พวกที่นอนอยู่ในปลักนั่นแหละ! พวกยาฆ่ายงฆ่าหญ้าก็แทบไม้ต้องใช้ ปล่อยให้พวกมันเล็มหญ้าแล้วถ่ายมูลเป็นปุ๋ย” เจ้าของควายตอบ

วัวนวดข้าว ที่ นาบุญข้าวหอม จ.เพชรบุรี

ยังมีอีกหลายเรื่องราวที่ผมรู้สึกทึ่งกับภูมิปัญญาดั้งเดิม วิถีเรียบง่ายที่ผมได้สัมผัสได้เรียนรู้ วลี “โง่ จน เป็นหนี้ “ก็คงไม่เกิดขึ้นกับชาวนาหากนำสิ่งที่บรรพบุรุษที่สร้างไว้มาสานต่อ หรือแม้แต่คำว่า “ควาย” ที่ถูกนำมาเปรียบเปรยดูแคลนคนด้วยกันเอง คำพูดเหล่านี้จะไม่หลุดออกจากปากหากเขา-เธอได้รับรู้ถึงบุญคุณของ ควาย วัว บางทีตรรกะตัวเลขที่คนบางกลุ่มหยิบยกนำมาอ้างถึงนโยบาย โครงการต่างๆ อันจะนำมาซึ่งรายได้ในกระเป๋า ทั้งๆ ที่รายจ่ายหนี้สินเมื่อบวก ลบ คุณ หาร ชาวนาก็ยังย่ำอยู่กับความยากจน ผมอยากจะเขียนอะไรอีกหลาย ๆ อย่าง โดยเฉพาะกับสิ่งที่เกิดขึ้นในวาระการประชุมในห้องเย็น และผลสะท้อนจากการตัดสินใจบางสิ่งก็ทำให้เกิดคำถามมากมายจากคนในสังคม ดังเช่น…

การที่จะรู้ว่าสารเหล่านั้นปลอดภัยหรือไม่ ถ้าเด็กทารกได้รับถือว่าเป็นอันตรายอย่างมาก ในเมื่อสามารถตรวจพบสารพาราควอตในขี้เทาของเด็กในปริมาณที่เยอะอย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่อวัยวะของเด็กยังไม่ได้พัฒนา ผลที่เกิดขึ้นกับลูกหลานของเราเป็นสิ่งที่ไม่สามารถคาดเดาได้ เด็กมีพัฒนาการที่ด้อยกว่า ขณะเดียวกันวันนี้ พัฒนาการของเด็กไทยในหลายพื้นที่ก็ด้อย การได้รับในเด็ก ถ้าเราไม่สามารถป้องกันให้เขาเกิดมาอย่างสมบูรณ์ได้ ก็ลองคิดดูว่าอนาคตของไทยจะเป็นอย่างไรศ.ดร.พรพิมลกล่าว.

เวลาพูดถึงผลประโยชน์ของเกษตรกร เหตุผลที่จำเป็นต้องยกเลิก มากกว่าจะมองเหตุผลเรื่องของว่า สารนี้ถูกกว่าสารอื่น เราต้องมองทุกมิติโดยเฉพาะเรื่องความปลอดภัยของชีวิต ที่ผ่านมาเรามักอ้างเกษตรกรเป็นผู้ได้รับผลกระทบหากเปลี่ยนสาร ราคาจะเเพง แต่ความจริงคนที่พูดบางทีไม่ใช่เกษตรกร แต่เป็นผู้ประกอบการที่มาอ้างเกษตรกรนายวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ

ชาวไทยเชื้อสายมอญ ปทุมธานีสาธิตการทำขวัญข้าว

อ้างอิงที่มาจาก:

สำนักข่าวอิศรา

งานวิจัยมหิดล พบพาราควอตตกค้างในขี้เทาทารกสูงเกินครึ่ง ส่งผลต่อพัฒนาการเด็ก