เรื่องและภาพโดย อัยย์ รินทร์

เมฆหมอกปกคลุม เหนือภูเขาที่โอบล้อมบริเวณสี่แยกอ่าวลึก ความคิดถึงนำพาผมกลับมายืนอยู่ ณ ที่ ๆ มีร่องรอยของความทรงจำ เดิมทีผมตั้งใจไว้ว่าจะไปเที่ยวน้ำตกธารโบกขรณี เหมือนมีอะไรดลให้ผมเลือกที่จะไปนั่งเรือ ล่องป่าโกงกาง ชมถ้ำลอด และจุดหมายสุดท้าย ถ้ำผีหัวโต แม้จะเป็นถิ่นฐานฝังรกราก แต่ผมแทบไม่รู้อะไรมากไปกว่าผ่านไปผ่านมาต่อรถข้ามไปยังอีกจังหวัด

ผมนั่งมอเตอร์ไซค์รับจ้าง ฝ่าสายฝนที่ยังตกกระปริกระปรอยและตัดสินใจว่าจ้างเด็กหนุ่มรูปร่างบอบบางเจ้าของเรือเช่า ค่อย ๆ เร่งเครื่อง ออกจากท่าเรือแหลมสัก ละอองฝนกำลังทักทายและประพรมเม็ดน้ำไม่มีเค้าลางว่าจะหยุด ทว่าคนเราเมื่อตั้งใจจะทำอะไรสักอย่างก็ควรไปให้สุด “เมื่อออกจากบ้านแล้ว ก็ไม่มีบ้านให้กลับ” ปรัชญาของคนก้นครัวซูซิ ร้านซูชิจิโร่ ณ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน Ginza ที่โตเกียว ยังคงปลุกปลอบให้ผมไม่ละความตั้งใจ

เด็กหนุ่มผู้ควบคุมหางเสือเป็นผู้นำพา เรือลัดเลาะป่าโกงกาง สายฝนมาพร้อมกับลมเย็นจนหนาวสะท้าน เขาค่อย ๆ ชะลอเครื่องยนต์เมื่อมาถึงปากทางถ้ำลอด ปล่อยให้ผมได้ลั่นชัดเตอร์บันทึกภาพ จากนั้นก็กลับลำมุ่งหน้าสู่จุดหมายต่อไป ไม่ถึง ๒๐ นาทีเราก็มาถึง ถ้ำผีหัวโต

นอกปากถ้ำสายฝนยังกระหน่ำลงมาไม่ขาดสาย ขณะที่ผมและบรรดานักท่องเที่ยวต่างชาติชาวเอเชียและตะวันตกเดินดูแหล่งโบราณคดีถ้ำผีหัวโต

พี่มาตรงนี้ครับ นี่รูปผีหัวโต “นายท้ายเรือรับบทบาทผู้นำทาง คอยชี้แนะให้ผมถ่ายภาพเขียนสีบนผนังถ้ำของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ซึ่งนักโบราณคดีได้ทำการสำรวจภาพมีจำนวนมากถึง ๒๓๘ ภาพ มีทั้งภาพบุคคลเป็นกลุ่มและสองคน ภาพมือ ภาพสัตว์คล้ายปลานก ภาพเรขาคณิต ภาพเชิงสัญลักษณ์ โดยเฉพาะภาพเขียนที่มีรูปลักษณะบุคคลมีเขาสวมชุดคลุมยาว

แหล่งโบราณคดีถ้ำผีหัวโต มีลักษณะเป็นถ้ำโพรงขนาดใหญ่ในภูเขาบริเวณป่าชายเลน อยู่ในความดูแลของอุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี

ตอนเด็กผมล่องเรือมาเที่ยวที่นี่บ่อย บ้านเกิดผมอยู่คลองมะรุ่ย ทับปุด พอดีมาได้เมียเป็นคนอ่าวลึก เลยมาอยู่ที่นี่ ทุกวันนี้ผมยึดอาชีพขับเรือรับจ้างพาลูกค้ามาเที่ยว หาเลี้ยงครอบครัว โชคดีที่มีลูกก่อนเมียจะเป็นโรคไตวาย ตอนนี้นั่ง ๆ นอน ๆ ติดเตียง” นายท้ายเรือยนต์หัวโทงบอกเล่าเรื่องราวชีวิต

เรือแล่นทะยานฝ่าระลอกคลื่น ท่ามกลางความเขียวขจีของผืนป่าโกงกางที่อุดมสมบูรณ์ แหงนมองโพรงหน้าผาที่ถูกการกัดกร่อนของกระแสลมและฝน จนมีลักษณะต่างๆ ชวนให้จินตนาการ

อันที่จริงใน อ.อ่าวลึก ยังมีแหล่งโบราณคดีศิลปะถ้ำอีกหลายแห่ง เพิ่งจะมีการค้นพบ ๓ แหล่งใหม่ ที่ตำบลแหลมสัก น่าเสียดายที่ผมต้องเดินทางต่อไปยังอีกจุดหมาย บางทีมิตรภาพอาจก่อเกิดขึ้นได้จากประสบการณ์ร่วม เรื่องเล่าของนายท้ายเรือโทง กับหลักความคิด

เมื่อออกจากบ้านแล้ว ก็ไม่มีบ้านให้กลับ” ของคนก้นครัวซูซิ ร้านซูชิจิโร่ ณ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน Ginza ที่โตเกียว และคนเดินทางเช่นผม เราอาจมีบางสิ่งที่คล้ายคลึงกัน ว่ามั้ย?