สีสันบนรอยทาง

เรื่องและภาพ โดย ธีรภาพ โลหิตกุล

ด้วยศรัทธาสูงส่งที่มีต่อเทพเจ้าทั้งหลายในศาสนาพราหมณ์ – ฮินดู พิธีศพของชาวเกาะบาหลี  ประเทศอินโดนีเซีย จึงมีกระบวนการอันเอิกเกริก ดั่งการส่งดวงวิญญาณของผู้ตายคืนสู่สรวงสวรรค์ ซึ่งจะต้องสร้างอุปกรณ์สำคัญสองสิ่ง คือ

พิธีศพของชาวเกาะบาหลี
  1. บาเดห์ (Wadah) หออัญเชิญศพ แบบจำลองจักรวาลตามคติของชาวบาหลี ซึ่งมีฐานเป็น         “กุรมะ” หรือเต่า กับพญานาคสองตนพันกันอยู่ ความสูงของหอนี้ขึ้นกับวรรณะของผู้ตาย อาทิ หากเป็นวรรณะพราหมณ์ จะต้องสร้างหอสูง 11 ชั้น ฯลฯ
พิธีศพของชาวเกาะบาหลี

2.เลมบู (Lembu) หุ่นสัตว์ในเทพนิยายสำหรับอัญเชิญศพสู่พิธีเผา อาทิ หุ่นวัวตัวผู้ หรือโคนนทิ พาหนะทรงของพระศิวเทพ หรือ สีหปักษี (สิงห์มีปีก) หรือ วารีกุญชร (ช้างมีครีบและหางปลา) ฯลฯ โดยครอบครัวผู้ตายต้องจัดขบวนแห่หออัญเชิญศพ และหุ่นวัวจากบ้านไปสู่ฌาปนสถานอย่างเอิกเกริก 

พิธีศพของชาวเกาะบาหลี

เมื่อขบวนแห่ผ่านทางแพร่ง อาทิสี่แยก บรรดาชายฉกรรจ์ผู้แบกเลมบู จะพร้อมใจกันเขย่าและส่ายตัวหุ่นอย่างแรง มีนัยว่าเพื่อให้ดวงวิญญาณผู้ตายหลงทาง จำทางกลับบ้านไม่ได้ ตามหลักปรัชญาการตายของชาวบาหลีที่ว่า การเผาศพ คือการส่งมอบกายคืนสู่ธาตุทั้งห้า คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ เหล็ก ส่วนความตายคือการเดินทางของวิญญาณจากชีวิตในภพภูมินี้ ไปสู่ชีวิตใหม่บนสรวงสวรรค์

  *************************